ଭାରତର CNG-ଯାନ ନୀତି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସାର୍ବଜନୀନ ଉପଭୋକ୍ତା-ଲାଭ ଯୋଜନା ନୁହେଁ। ଜାତୀୟ ପଦକ୍ଷେପରେ ଯାନର ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ଓ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆବଶ୍ୟକତା, CNG (ପରିବହନ) ପାଇଁ ଦେଶୀୟ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ନୀତି ଏବଂ PNGRB-ଅନୁମୋଦିତ ସିଟି ଗ୍ୟାସ୍ ବିତରଣ ବିକାଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବଦଳିପାରୁଥିବାରୁ ମାଲିକମାନେ ନିଜ ଯାନ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ପଞ୍ଜୀକରଣ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।
ଏହି ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ଚୟନର ନୀତି ବୁଝାଏ। ଏହା ସୁସଙ୍ଗତତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ନାହିଁ, ମଡେଲ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଲିଲ୍ର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ ଏବଂ ମରାମତି ପ୍ରଣାଳୀ ଦିଏ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ଓ ଫିଟମେଣ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକତା
ରୂପାନ୍ତରଣରେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯାନ ଓ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଦଲିଲ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଓ ଫିଟମେଣ୍ଟ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଗୋଟିଏ କିଟ୍ ସମସ୍ତ କାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବ୍ୟାପକ ଦାବି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି, ସ୍ଥାପକଙ୍କୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନୁମୋଦନ ଆଧାର ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ କୁହନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଧନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ
ପେଟ୍ରୋଲରୁ CNGକୁ ରିଟ୍ରୋଫିଟ୍ ଯାନର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପଞ୍ଜୀକରଣ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ଓ RC ଅନୁଲେଖ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଆବଶ୍ୟକ ଦଲିଲ ଓ ରାଜ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ଫିଟମେଣ୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିୟମିତ ଅନୁପାଳନ
ସିଲିଣ୍ଡର, ଭାଲ୍ଭ ଓ ଚାପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଧୀନରେ ରହେ। ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ସମୟାନ୍ତର ଓ ସ୍ୱୀକୃତ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ନିୟମ ଓ ସିଲିଣ୍ଡରର ରେକର୍ଡ ସହ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ
PNGRBର ଜୁନ୍ 2026 ତଥ୍ୟ 312 ଭୌଗୋଳିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ ଏବଂ 9,026 CNG ଷ୍ଟେସନ୍ ଥିବା ଜଣାଏ, ଯାହା ସିଟି ଗ୍ୟାସ୍ ବିତରଣ ନେଟୱର୍କର ଅବିରତ ବିସ୍ତାର ଦର୍ଶାଏ। ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଓ ଦେଶୀୟ ଗ୍ୟାସ୍ ଆବଣ୍ଟନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଜେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ CNG ଯାନ କିମ୍ବା ରିଟ୍ରୋଫିଟ୍ ପାଇଁ ନଗଦ ସବସିଡି ସ୍ଥାପନ କରେ ନାହିଁ।
ଜାରିକର୍ତ୍ତା କେନ୍ଦ୍ର, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଆବେଦନକାରୀ, ଯାନ ଶ୍ରେଣୀ, ସ୍ଥାନ, ତାରିଖ, ପାଣ୍ଠି ସ୍ଥିତି ଓ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ ନ ହେଲେ କ୍ରୟ ହିସାବରେ ସବସିଡି, ସଡ଼କ କର ରିହାତି, ପଞ୍ଜୀକରଣ ଶୁଳ୍କ ଲାଭ କିମ୍ବା ଫ୍ଲିଟ୍ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ନିର୍ଗମନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ବଦଳିପାରେ, ତେଣୁ ପରିଚାଳକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିବହନ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାନ ପାଇଁ ଏକେ CNG ସବସିଡି ଉପଲବ୍ଧ କି?
ନା। ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ସ୍ଥାନ, ଯାନ ଶ୍ରେଣୀ, ଯୋଗ୍ୟତା ତାରିଖ, ପାଣ୍ଠି ଓ ଜାରିକର୍ତ୍ତା ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ସୀମିତ ହୋଇପାରେ। କ୍ରୟ ହିସାବରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୋଜନା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
CNG ରୂପାନ୍ତରଣ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରମାଣ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ?
ଗୋଟିଏ କିଟ୍ ସମସ୍ତ କାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ସାଧାରଣ ଦାବି ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି, ସଠିକ୍ ଯାନ, ଇଞ୍ଜିନ୍ ଓ ରୂପାନ୍ତରଣ କନଫିଗରେସନ୍ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଦଲିଲ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଯାନକୁ CNGରେ ବଦଳାଇଲେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କି?
ହଁ। ପେଟ୍ରୋଲରୁ CNGକୁ ରିଟ୍ରୋଫିଟ୍ ଯାନର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପଞ୍ଜୀକରଣ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ଓ RC ଅନୁଲେଖ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଆବଶ୍ୟକ ଦଲିଲ ଓ ରାଜ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ଫିଟମେଣ୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।